Jednostavan trening snage može pomoći u suzbijanju starenjem uslovljenog propadanja motoričkih (mišićnih) neurona. Ovo je važno jer upravo propadanje ovih neurona starije osobe izlaže riziku od povreda usled padova i drugih nesreća.
Otvaranjem Google oglasa na ovoj strani pomažete rad Penzina. Hvala vam unapred!
Motorički neuroni koji kontrolišu naše mišiće prirodno propadaju i usporavaju kako starimo, a ovaj proces se naziva denervacija. Ovakvo propadanje je naročito problematično kod fizički neaktivnih osoba.
Šta su motorički (mišićni) neuroni i denervacija?
Motorički (mišićni) neuroni šalju električne impulse iz mozga i kičmene moždine do mišića, omogućavajući pokretanje i kontrolu mišićnih kontrakcija. Kako starimo, ovi motorni neuroni:
- postaju sporiji
- gube kontakt sa mišićima (proces denervacije)
- neki čak potpuno odumiru
Posebno brzo propadaju „brzi“ motorički neuroni (pojedinačne nervne ćelije koje inervišu brza mišićna vlakna). Oni su zaduženi da aktiviraju brza mišićna vlakna — odgovorna za nagle, snažne pokrete (npr. hvatanje pri padu). Njihov gubitak utiče na:
- slabiju reakciju mišića
- smanjenje snage i brzine pokreta
- veći rizik od padova i povreda
Da li su vežbe snage korisne u borbi protiv denervacije?
Suprotstavljanje propadanju motoričkih neurona putem vežbanja može pomoći starijim osobama da očuvaju veću samostalnost i poboljšaju kvalitet života.
„Za ljude u sedamdesetim i osamdesetim godinama, važno je sačuvati ono što već imaju“, kaže postdoktorska istraživačica DžoKerol Šilds sa Univerziteta Sirakjuzu američkoj saveznoj državi Njujork za Syracuse University.
„Proces starenja će se svakako desiti, ali pitanje je – možemo li ga usporiti?“
„Dosadašnja istraživanja o prilagođavanju tela na trening snage uglavnom su bila fokusirana na mišiće i kosti, dok se vrlo malo zna o prilagodljivosti motoričkih neurona“, piše glavni urednik MSSE Endrju Džouns u aktuelnom broju.
„Pošto zdravlje i funkcija motoričkih neurona propadaju kako starimo, ali i usled dugotrajnog sedentarnog načina života, važno je znati da li je trening snage efikasna mera za borbu protiv ovog propadanja.“
„Šilds i njene kolege pokazuju da se funkcija neurona kod starijih osoba može poboljšati treningom. Ovo može imati dugoročne posledice za zdravlje nervnog sistema, motoričke funkcije, samostalnost i kvalitet života“, kaže Džouns.
„Ovaj rad bi mogao podstaći istraživanja o tome da li je trening snage efikasna mera i protiv drugih izvora propadanja neurona koji nisu povezani sa starenjem (na primer, neuroloških poremećaja).“
Trening snage pomaže očuvanju brzine provodljivosti nerava
U ovom istraživanju, naučnici su želeli da utvrde efekte treninga snage na brzinu provodljivosti nerava (NCV – nerve conduction velocity), kao i da li su te promene zavisne od starosti. Testirali su 48 ispitanika starosti od 18 do 84 godine i merili brzinu provodljivosti nerava u podlaktici i maksimalnu snagu pre i posle četiri nedelje vežbi stiska šake na obe ruke (trening se sprovodio tri puta nedeljno).
Da bi izmerili brzinu provodljivosti nerava kod svakog učesnika, naučnici su koristili testove provodljivosti nerava kojima su stimulisali nerve u mišićima podlaktice i merili koliko brzo se mišić aktivira.
U testovima nakon treninga, svaki stariji učesnik koji je sprovodio trening pokazao je poboljšanje u brzini provodljivosti. Nervi sadrže i brze i spore motoričke neurone, a brzi su prvi koji propadaju, gube vezu sa mišićima i postaju neaktivni sa godinama. Istraživači pretpostavljaju da je trening reaktivirao te brze neurone kod starijih ispitanika, proces poznat kao reinervacija.
„Kada izgubite brze neurone, gubite i brza mišićna vlakna koja oni aktiviraju. Time se smanjuje i vaša snaga, odnosno brzina kojom možete proizvesti silu“, kaže Džejson DeFritas, šef odeljenja za nauku o vežbanju i ishranu na Falk koledžu.
„Ako možete ponovo da aktivirate te izgubljene neurone, možete ponovo brže da proizvedete silu. To ima praktične implikacije: ako se okliznete ili spotaknete, nećete biti ozbiljno povređeni.“
„Ako zaista reaktiviramo neurone koji su počeli da odumiru, to može igrati značajnu ulogu u očuvanju snage i sprečavanju invaliditeta u starosti“, kaže DeFritas.
Istraživanje je objavljeno u časopisu Medicine & Science in Sports & Exercise (MSSE).