Dug život učinio je ljude čovečnim (4) – Stari su fenomenalni!

Dug život učinio je ljude čovečnim (4) – Stari su fenomenalni!

Stari ljudi su fenomenalni! Visok procenat starih u odnosu na mlade nije samo posledica života u miru i prosperitetu – on je i osnova civilizovanog društva.

FotografijaOči velike kao tanjiri

Nakon smanjenja smrtnosti dece, sledeća velika demografska promena koja je nastala usled dupliranja prosečnog ljudskog veka jeste značajan broj starih ljudi. Godine 1850, u SAD je bilo oko 4% ljudi starijih od 60. Danas čine oko 20% stanovništva. Ekonomisti su uzrujani zbog stope nataliteta u razvijenom svetu i izazovu finansijskog izdržavanja velikog broja starih.

Ali stari ljudi su fenomenalni! Visok procenat starih u odnosu na mlade nije samo posledica života u miru i prosperitetu – on je i osnova civilizovanog društva. Stvari krenu naopako u društvima koja su u velikoj meri sastavljena od mladih.

Jedan od najgorih vekova zabeleženih u istoriji Zapadnog sveta jeste XIV vek, vreme Crne smrti, gladi i neprekidnog rata između Engleske i Francuske. Kako istoričarka Barbara Takman ističe jedan od razloga zašto je Stogodišnji rat trajao sto godina bio je taj što je kuga stalno ubijala sve, uključujući i kraljeve i vođe. Iznova i iznova, veoma mladi ljudi nasleđivali su presto i radili glupe, agresivne stvari kao tinejdžeri čiji frontalni režanj nije dovoljno razvijen, npr. napadali susedne zemlje.

Stari nisu samo manje ratoborni i impulsivni od mladih ljudi. Kao grupa, takođe su mudriji, srećniji i više društveno prilagođeni. Bolje se nose sa lošim vestima, imaju snažnije veze, i nalaze bolja rešenja u međuljudskim sukobima…
Lora Karstensen sa Stenforda, jedna od vodećih istraživača u oblasti, kaže da će činjenica da stanovništvo postaje sve starije „promeniti svaki aspekt života koji poznajemo, uključujući obrazovanje, politiku, kulturu i prirodu odnosa“. To je zato što stariji „imaju veće znanje, bolju emotivnu stabilnost i njima je zaista stalo da daju značajan doprinos.“

„Ako biste mogli da uzmete sve što je poželjno kod starenja i stavili to na gomilu, znate li ko bi to uzeo?“, pita Olšanski, istraživač dugovečnosti. „Mladi.“ U toj gomili su „duboki osećaj samopouzdanja… osećaj mira i radosti koji proističe iz decenija trajanja ljubavne veze… čista radost čuvanja unuka… finansijska sigurnost… i duboko razmišljanje i pamet.“

Ako životni vek nastavi da raste, verovatno će biti potreban povratni odgovor kao onaj koji je omogućio čovečanstvu da napreduje pre 30.000 godina. Kao i tada, više starih ljudi moglo bi da vodi unapređenju zdravstvene zaštite i društvene pravde koje bi stvorile još starih ljudi koji bi onda svet načinili još boljim mestom. To je nešto čemu se treba radovati.

Laura Helmut, Slate Magazine

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *