NBS: 10 najčešćih pitanja u vezi sa isplatom gotovog novca

Narodna banka Srbije je donela “Instrukciju o načinu privremene isplate novčanih sredstava s dinarskih i deviznih računa lica s navršenih 65 i više godina života i izdavanju platnih instrumenata”. Uz Instrukciju, NBS je dala i odgovore na 10 najčešćih pitanja u vezi sa isplatom gotovog novca.

1) Na koje korisnike se odnosi Instrukcija?

Na lica koja su navršila 65 godina i kojima je u skladu sa naredbom Ministarstva unutrašnjih poslova kojom se uređuju ograničenje i zabrana kretanja lica na teritoriji Republike Srbije radi suzbijanja i sprečavanja širenja zarazne bolesti Covid-19 i zaštite stanovništva od te bolesti, a koja nemaju ovlašćena lica za raspolaganje sredstvima na svom računu, odnosno lica ovlašćena za raspolaganje sredstvima na tom računu imaju navršenih 65 i više godina života.

2) Na šta se odnosi?

Na privremeni način isplate gotovog novca u dinarima i stranoj valuti s dinarskih i deviznih računa korisnika.

3) Sa kojih računa se vrši isplata gotovog novca?

Sa svakog računa korisnika kod banke na kome se nalaze novčana sredstva korisnika kojima on može raspolagati u skladu sa ugovorom o otvaranju i vođenju tog računa, ugovorom o novčanom depozitu ili drugim odgovarajućim ugovorom (npr. tekući račun, depozit po viđenju ili oročeni depozit).

4) Na koji način se korisnik obraća banci?

Ako korisnik želi da mu se isplati gotov novac u skladu sa Instrukcijom, može obratiti banci pozivom posebne telefonske linije banke za komunikaciju s korisnicima, otvorene za ovu namenu, pri čemu je dužan i da navede račun i iznos novčanih sredstava koji bi mu bio isplaćen s tog računa na jedan od tih načina.

Banka pored posebne telefonske linije banke za komunikaciju s korisnicima, može omogućiti i dostavljanje zahteva i izjašnjenja korisnika o načinu isplate novčanih sredstava i na drugi primereni način korišćenjem sredstava komunikacije na daljinu (npr. elektronska pošta, SMS poruka ili korišćenjem naloga elektronskog ili mobilnog bankarstva).

5) Da li banka vrši proveru nakon obraćanja korisnika?

Banka je dužna izvrši proveru sa korisnikom, pozivom registrovanog telefonskog broja tog korisnika i telefonskim razgovorom koji se snima. Banka je dužna da tom prilikom korisniku ukaže na uslove pod kojima je moguća isplata novčanih sredstava u skladu sa ovom instrukcijom i zaključenim ugovorom.

6) Na koje načine je moguće izvršiti isplatu gotovog novca?

Korisnik može izabrati jedan od dva načina za isplatu gotovog novca:

  1. Isplatom novčanih sredstava u prostorijama banke ovlašćenom licu, na osnovu jednokratnog punomoćja kojim se ovo lice ovlašćuje za podizanje novčanih sredstava s računa korisnika.
  2. Isplatom novčanih sredstava na kućnu adresu korisnika u saradnji sa JP “Pošta Srbije” ili na drugi odgovarajući, blagovremen i siguran način (npr. preko ovlašćenog lica banke ili angažovanjem kurirske službe).

7) Kakvo punomoćje mora biti?

Punomoćje se može dati alternativno, tj. po izboru korisnika na jedan od sledećih načina:

• na obrascu koji je odštampan uz Instrukciju (Prilog 1)

• u formi koju utvrdi banka

• u slobodnoj formi u kom slučaju to punomoćje obavezno sadrži podatke iz tog obrasca. U tom slučaju korisnik treba da napiše punomoćje na jasan i čitljiv način nastojeći da u što većoj meri tako sastavljeno punomoćje oslikava obrazac utvrđen u Prilogu 1.

Bilo koji obrazac punomoćja za koji se opredeli korisnik ne mora biti overeno kod notara.

Ovlašćeno lice je dužno da uz punomoćje banci stavi na uvid lična dokumenata ovlašćenog lica i korisnika.

8) Koji je najviši iznos koji se može isplatiti na načine predviđene Instrukcijom?

Imajući u vidu rizike od zloupotreba, kao i bezbednosne rizike u vezi sa transportom novčanih sredstava na kućnu adresu korisnika, u skladu sa odredbama ove instrukcije, korisniku se na načine predviđene Instrukcijom može u jednoj banci mesečno najviše isplatiti iznos u gotovom novcu koji nije veći od 80.000 dinara, odnosno iznos efektivnog stranog novca čija dinarska protivvrednost po zvaničnom srednjem kursu nije veća od 80.000 dinara.

U iznos od 80.000 dinara se ne uračunava iznos u visini uplaćene penzije koja se korisniku isplaćuje u skladu sa Instrukcijom o načinu privremene isplate penzija za lica sa navršenih 65 i više godina života.

Primera radi, ako se korisnik opredeli da mu se novčana sredstva isplate dostavljanjem gotovog novca na kućnu adresu korišćenjem usluga JP “Pošta Srbije” korisnik na tekućem računu ima 150.000 dinara, pri čemu mu visina penzije iznosi 50.000 dinara, taj korisnik će u skladu sa Instrukcijom o načinu privremene isplate penzija za lica sa navršenih 65 i više godina života moći da zahteva isplatu u iznosu od 50.000 dinara (na ime penzije) i uz to na mesečnom nivou još 80.000 dinara u skladu sa Instrukcijom.

9) Da li korisnik može isključivo da zahteva isplatu gotovog novca sa računa?

Ne. Korisnik ima mogućnost da banci podnese i nalog za prenos novčanih sredstva npr. s njegovog deviznog računa na njegov dinarski platni račun korisnika koji se vodi kod iste banke, a takav nalog korisnik može dati banci i preko ovlašćenog lica iz punomoćja.

Ako se na način iz ovog stava prenose novčana sredstva s deviznog računa, banka vrši zamenu, odnosno preračun tih sredstava u dinare nakon čega prenosi odgovarajući iznos novčanih sredstava na dinarski platni račun korisnika.

10) Da li korisnik na isti način može zahtevati i isplatu novčane doznake?

Da. Imajući u vidu da mnogi korisnici primaju novčane doznake iz inostranstva, svi pružaoci usluge novčane doznake (banka, platna institucija, institucija elektronskog novca i javni poštanski operator) dužni su da shodnom primenom odredaba Instrukcije kojima se uređuje isplata gotovog novca sa računa korisnika, omoguće korisniku i isplatu novčane doznake u punom iznosu te novčane doznake.

U slučaju kada se isplata novčane doznake vrši ovlašćenom licu, to lice je dužno da pružaocu platne usluge da na uvid lična dokumenta korisnika i ovlašćenog lica i da preda punomoćje koje mu je dao korisnik. Punomoćje može biti dato alternativno na obrascu koji je odštampan uz Instrukciju (Prilog 3 ), ili u formi koju utvrdi pružalac usluge ili u slobodnoj formi, u kom slučaju to punomoćje obavezno sadrži podatke iz navedenog obrasca i mora biti napisano na jasan i čitljiv način, nastojeći da u što većoj meri tako sastavljeno punomoćje oslikava obrazac utvrđen u Prilogu 3.

Izvor: NBS

Priloge, odnosno obrasce, koji se spominju u ovom tekstu možete naći na kraju teksta: NBS: Instrukcija o načinu isplate novca starijih od 65 i izdavanju platnih kartica