Porodična penzija u Republici Srbiji

Porodična penzija u Republici Srbiji
Slika: Priča o košulji s flekom (pronađite na Penzinu)

Porodična penzija je mesečna naknada koja se isplaćuje članovima porodice nakon smrti korisnika starosne ili invalidske penzije, odnosno umrlog osiguranika koji je navršio najmanje pet godina radnog staža ili je ispunio uslove za invalidsku penziju. 

Kada je uzrok smrti povreda na radu ili profesionalno oboljenje, članovi porodice stiču pravo na penziju bez obzira na dužinu penzijskog staža tog lica.

Supružnici ostvaruju ovo pravo samo ako su bili u bračnoj zajednici, dok deca imaju pravo na porodičnu penziju bez obzira da li su rođeni u bračnoj ili vanbračnoj vezi. Bivši supružnik, dakle osoba koja se razvela od preminulog, može da ostvari ovo pravo ukoliko joj je, sudskom presudom, utvrđeno pravo na izdržavanje, i to u trajanju koliko je u presudi naznačeno.

Udovac ili udova se umesto svoje mogu opredeliti za penziju preminulog supružnika, ali to ima smisla samo onda kada je razlika u visini penzija veća od onih 30% za koje se penzija supružnika umanjuje:

„Gotovo četvrtina penzionera u Srbiji prima porodičnu penziju. Mnogi od njih su se odrekli svoje da bi uzeli porodičnu, jer je ona, i pored toga što se umanjuje za trideset odsto, povoljnija od one koju su sami zaradili. Pravo na tu penziju imaju supružnici i deca dok se školuju. Samo u slučaju trajne radne nesposobnosti takvo pravo se ostvaruje bez obzira na starost. (RTS, 2014)“

Ako su ispunjeni ovi uslovi, osoba treba da ispuni i uslove vezane za godine starosti. Prema trenutnim propisima (mart 2014. godine), udovica stiče uslov za porodičnu penziju sa navršenih 51 godinu i šest meseci, a pravo na porodičnu penziju ima ukoliko je do smrti bračnog druga napunila 45 godina, s tim što će ovo pravo početi da ostvaruje kada navrši propisane godine života. Udovac stiče uslov sa navršenih 56 godina i šest meseci života.

Ostali uslovi za sticanje prava na penziju člana porodice pooštravaju se u procesu reformi PIO fonda. Ova starosna granica će se, kako je predviđeno Zakonom o PIO, podizati za po šest meseci godišnje sve do 2017. godine, kada će starosni uslov za udovicu biti navršene 53 godine, a za udovca navršenih 58 godina života.

Što se tiče dece, sva deca imaju pravo na porodičnu penziju do 15. godine, a nakon 15. godine to pravo im pripada do završetka školovanja, ali najkasnije od završenih 20 godina ukoliko pohađaju srednju školu, odnosno do 26 godina ako studiraju, bez obzira da li je u pitanju državni ili privatni fakultet, školovanje u inostranstvo i bez obzira na način finansiranja studija.

Za svaku školsku godinu obavezno je dostavljanje potvrde o školovanju. U slučaju nedostavljanja, pravo može da prestane pre navršenih propisanih godina života. Pravo na porodičnu penziju deca ne gube ako se zaposle preko Omladinske zadruge ili ako sklope brak.

Od 2011. godine, svim korisnicima porodične penzije omogućeno je da se zaposle i da nastave da primaju porodičnu penziju, ali samo ukoliko je mesečna ugovorena naknada manja od 50% od najniže osnove osiguranja zaposlenih.

Pored ovih osnovnih uslova, postoje i brojne druge okolnosti i detalji za primanje porodične penzije.

Dokumenta (sa sajta PIO)

Uz popunjen zahtev za porodičnu penziju, potrebno je dostaviti:

  • Izvod iz matične knjige umrlih (original) za umrlog osiguranika – korisnika
  • Izvod iz matične knjige rođenih za podnosioca zahteva (original) i fotokopije lične karte za punoletne članove porodice, uz potpisanu saglasnost
  • Izvod iz matične knjige venčanih za udovu/ca izdat posle smrti bračnog druga (original)
    Napomena: Saglasno čl. 82 Zakona o matičnim knjigama („Službeni glasnik RS”, br. 20/09), izvodi iz matičnih knjiga nemaju ograničeni rok važenja od dana izdavanja, a za upotrebu izdatog izvoda iz matičnih knjiga koji ne sadrže poslednje podatke upisane u matičnu knjigu odgovorno je lice koje ga stavi u pravni saobraćaj
  • Pravosnažnu sudsku presudu o razvodu braka i dosuđenom izdržavanju za razvedenog bračnog druga
  • Prijavu o povredi na radu ukoliko je umrli osiguranik pretrpeo povredu na radu (ukoliko je smrt osiguranika nastala kao posledica povrede na radu)
  • Dokaz o regulisanom vojnom roku (fotokopija vojne knjižice ili uverenje vojnog odseka) za umrlog osiguranika
  • Dokaz o školovanju dece starije od 15 godina
  • Fotokopiju zdravstvene knjižice članova porodice
  • Dokaze o penzijskom stažu umrlog osiguranika u Republici Srbiji – radna knjižica, uverenje o beneficiranom stažu, druge javne isprave o stažu (rešenja, uverenja, potvrde i slično) u originalu
  • Uverenje o obavljanju samostalne delatnosti za pokojnog osiguranika, koje izdaje nadležni organ opštine, odnosno odgovarajuće udruženje, savez (za period do 31. 12. 2005. godine), odnosno rešenje Agencije za privredne registre (za period od 1. 1. 2006. godine)
  • Uverenje o plaćenom doprinosu za PIO sa iskazanim osnovicama doprinosa i iznosom uplaćenog doprinosa, izdato od Poreske uprave za period obavljanja samostalne delatnosti (ovo uverenje nije potrebno za samostalne umetnike, filmske radnike i sportiste do 31. 12. 2002. godine, a za sveštenike i verske službenike do 31. 8. 2004. godine) za pokojnog osiguranika
  • Uverenje o plaćenom doprinosu za PIO sa iskazanim osnovicama doprinosa i iznosom uplaćenog doprinosa, izdato od Poreske uprave za period obavljanja poljoprivredne delatnosti za pokojnog osiguranika
  • Dokaz o korišćenju prava kod Nacionalne službe za zapošljavanje za članove porodice (rešenje, uverenje)
  • Obrazac br. 1 ordinirajućeg lekara sa originalnom medicinskom dokumentacijom (specijalistički nalazi, otpusne liste i dr.) za lica nesposobna za samostalan život i rad. Za decu nesposobnu za samostalan život i rad rešenje o kategorizaciji
  • Poresko uverenje za podnosioce zahteva o ukupnoj visini mesečnog prihoda u prethodnom kvartalu pre smrti osiguranika – korisnika, imena i adrese lica koja mogu da potvrde činjenicu izdržavanja kada je izdržavanje uslov za sticanje prava na porodičnu penziju
  • Rešenje o starateljstvu ako podnosilac zahteva nema zakonskog staraoca
  • Sve pisane dokaze o stažu u inostranstvu za pokojnog osiguranika

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *