Društvo Magazin Godine

Srbija: Milion manje žitelja do 2050. godine

Da se broj žitelja Srbije dramatično smanjuje potvrđuju i najnovije procene UN, po kojima će stanovništvo u tri naredne decenije opasti za dodatnih 15 odsto.

Ovih dana, Srbija je svrstana među deset zemalja sveta koje beleže najveći pad broja stanovnika, upozoravaju stručnjaci Ujedinjenih nacija, procenjujući da će naše stanovništvo do 2050. godine biti smanjeno za milion ljudi ili – više od 15 odsto.

Procene Centra za demografska istraživanja govore da u Srbiji trenutno živi 6.856.210 stanovnika, a ako se ostvare nevesele prognoze UN, broj stanovnika u našoj zemlji za tri decenije smanjiće se za nešto više od milion ljudi.

Na crnoj demografskoj listi nalaze se i Bugarska, Moldavija, Letonija, Ukrajina, Hrvatska, Litvanija, Rumunija, Poljska i Mađarska. Očekuje se da će broj stanovnika u Bugarskoj do 2050. godine biti smanjen za 23 odsto, u Ukrajini za 18, a u Hrvatskoj za 17 odsto.

I dok stručnjaci UN podsećaju da na smanjenje broja stanovništva utiču tri činioca: smanjenje stope fertiliteta, masovna emigracija i relativno visoka stopa smrtnosti – podaci govore da su svi ovi činioci zastupljeni u Srbiji. Na 100.000 umrlih rađa se oko 66.000 beba, veći je broj iseljenih nego doseljenih, a i smrtnost je relativno visoka.

Demografi nisu iznenađeni ovim pesimističnim prognozama Ujedinjenih nacija jer su već podsetili da je u Srbiji 2016. godine rođeno najmanje beba od Prvog svetskog rata – u matične knjige rođenih upisana su svega 64.734 novorođenčeta, što je za hiljadu manje nego 2015. godine i čak 6.263 manje nego pre jednu deceniju.

Osvrćući se na nacionalnu demografsku statistiku, stručni saradnik Centra za demografska istraživanja Goran Penev zabrinuto konstatuje da je u Srbiji svaka generacija za trećinu malobrojnija u odnosu na generaciju svojih roditelja.

„Poslednji popis stanovništva pokazao je da svaka četvrta žena između 30 i 39 godine nema dete, a 2002. godine tek svaka sedma žena nije imala dete. Popis je takođe pokazao da svaka peta žena ove starosne dobi ne nosi burmu, što je duplo više nego 2002. godine.

Međutim, najviše od svega zabrinjava činjenica da stalno pada broj žena u fertilnom periodu – podaci govore da je 2002. godine bilo 1.809.000 žena dobi od 15 do 49 godina, 2011. godine bilo je 1.615.000 žena te starosne dobi, a 2017. godine bilo ih je svega 1.543.000. To znači da je za svega 15 godina broj žena koje mogu da rađaju i podignu natalitet, dakle nalaze se u fertilnom periodu, smanjen za 250.000.

I kada se posmatra broj ženskog stanovništva u optimalnoj reproduktivnoj starosti (25 do 34 godine) uočava se drastični pad: prema popisu stanovništva iz 2002. godine bilo je 741.000 žena ove starosne dobi, 2011. godine bilo ih je 694.000, a 2017. svega 648.000. Za 15 godina, dakle, broj žena u optimalnom reproduktivnom periodu smanjen je za 100.000.

“Zbog svega toga nisam optimista da će se sumorna demografska statistika naše zemlje popraviti”, kaže za Politiku Goran Penev. On takođe podseća da se iz godine u godinu povećava starost prvorotki. U ovom momentu prosečna žena u Srbiji prvo dete rađa nakon tridesete godine i najčešće odustaje od rađanja drugog ili trećeg deteta.

Komentarišući činjenicu da se najveći pad broja stanovnika u svetu beleži u zemljama bivšeg istočnog bloka, odnosno novim članicama Evropske unije, on naglašava da je natalitet prva žrtva pristupanja EU. Naime, kod svih zemalja koje su pristupile uniji, natalitet je drastično pao, a to se naročito odnosi na Bugarsku, Rumuniju i zemlje bivšeg socijalističkog bloka, ali i na Austriju, Maltu i Kipar, kod kojih je natalitet ionako bio nizak.

Zanimljivost vezana za blisku prošlost naših evropskih suseda, po rečima Peneva, jeste da je za Bugarsku i Rumuniju tranzicija u kapitalizam bila fatalnija po demografiju od Drugog svetskog rata, jer je došlo do ogromnog pada nataliteta, porasta nezaposlenosti i velike migracije stanovništva u zemlje zapadne Evrope.

U Istočnoj Nemačkoj do drastičnog pada nataliteta došlo je posle pada Berlinskog zida. Pre tog istorijskog događaja, jedna žena rađala je u proseku 1,6 dece, a nakon ujedinjenja sa Zapadnom Nemačkom – 0,8 dece. U Mađarskoj je takođe došlo do drastičnog pada broja novorođenih beba nakon pristupanja Evropskoj uniji, a isto se desilo i sa Slovenijom.

Goran Penev ipak ne očekuje masovni egzodus mladih ljudi kada naša zemlja bude pristupila Evropskoj uniji i dodaje da kod nas postoji imigraciona tradicija duža od pola veka.

“Niko nema precizan odgovor na pitanje koliko se osoba godišnje iseli iz Srbije, iako procene govore da je reč o 30.000 ljudi. Ono što znamo jeste da u zemljama zapadne Evrope danas žive druga i treća generacija emigranata”, zaključuje u razgovoru za Politiku Goran Penev.

Izvor: Politika

About the author

Penzin

Penzin je portal posvećen pitanjima starenja i poznih godina, kao i posledica koje će ovaj trend imati na pojedinca i društvo. Penzin edukuje, informiše i podseća na važne probleme i moguća rešenja za one koji se pripremaju ili su već u poznijim godinama, za one koji žele na vreme da razmotre sve mogućnosti, za one koji se staraju o ostarelim roditeljima, bakama i dekama. Za sve nas...

Add Comment

Click here to post a comment