Pogledajte bolje (Džangrizava starica)

Pogledajte bolje (Džangrizava starica)

Pesma „Pogledajte bolje“ ostavlja bez reči i podseća da, iza izboranog lica, usahlih obraza i pogleda koji luta, postoji ljudsko biće sa bogatom životnom pričom.

Sasvim je moguće, ako ste često na internetu, da ste već naišli na ovu pesmu, ali je isto tako moguće, da ste je čitali u drugoj verziji pod nazivom „Cranky Old Man“ (Džangrizavi starac).

Originalnu pesmu napisala je, 1966. godine, Škotlanđanka Filis MekKormak, medicinska sestra u Sanisajd bolnici u Montrouzu. Pesma je objavljena prvo u štampanom glasniku bolnice, da bi se, 1973. godine, našla u antologiji pesama „Elders“ (Stariji), čiji je urednik bio Kris Sirl, a koju je izdao Reality Press.

Pesmu je te iste godine objavio britanski list Sunday Post. Pesma je tada postala prava senzacija i uredništvo lista je bilo preplavljeno molbama za kopije pesme. Prema pisanju Roberta Vajta, novinara ovog lista, napravljeno je na hiljade kopija ove pesme koje su besplatno slate onima koji su pisali redakciji. A molbe su stizale decenijama.

Sunday Post je ponovo štampao pesmu 1980. godine kada im je rečeno da jedna američka kompanija razmišlja da snimi film zasnovan na ovoj pesmi, podstaknuta planom za brigu o starijima tadašnjeg američkog predsednika Džima Kartera.

Pretpostavlja se da je tada pridev „crabbit“, koji upućuje na škotski izvor, zamenjen pridevom „cranky“ koji ima isto značenje, ali je više rasprostranjen u zemljama engleskog govornog područja. Zašto je starica postala starac, manje je jasno. Izgleda i da je originalna pesma dopunjena sa nekoliko stihova.

U najnovijim verzijama priče, pesma je nađena u jednom domu za stare u Australiji, među stvarima deke koji je preminuo. Mislilo se, kako se pripoveda u toj verziji sa neta, da deka ništa ne poseduje i da nikome ništa nije ostavio. A onda su sestre otkrile pesmu koja ih je ostavila bez reči.

Pesma zaista ostavlja utisak i podseća nas da, iza izboranog lica, usahlih obraza i pogleda koji luta, postoji ljudsko biće sa bogatom životnom pričom.

U nastavku vam dajemo prevod pesme na srpski, originalnu verziju na engleskom, kao i kratak video-zapis o nagrađenom filmu „What Do You See?“ (Šta vidite?) Amande Varing snimljenom po ovoj pesmi.

Pogledajte bolje (Džangrizava starica)

Šta vidite, sestre, šta vidite?
Šta mislite kada me pogledate?
Džangrizava starica, ne baš mudra,
Po navici nesigurna, sa pogledom što luta,
Hrana joj curi i ne odgovara
Kada joj glasno kažete: „Kad bi se bar potrudila.“

Koja izgleda ne primećuje ono što radite,
I stalno gubi čarapu ili cipelu,
Koja, opirući se ili ne, dozvoljava da činite šta hoćete,
Kupanjem i hranjenjem dugi dan da ispunite.
Da li je to ono što mislite, da li je to ono što vidite?
Onda otvorite oči, sestre, vidite MENE…

Ispričaću vam ko sam dok ovde sasvim mirna sedim,
Dok se pokrećem na vaš zahtev i po vašoj volji jedem.

Ja sam desetogodišnjakinja sa majkom i ocem,
Braćom i sestrama, što se međusobno vole.
Šesnaestogodišnja devojka sa krilima na stopalima.
Koja sanja da će uskoro ljubav svoju da upozna;
Nedugo zatim, dvadesetogodišnja mlada – moje srce poskakuje,
Sećajući se zaveta koje sam dala;
U 25-oj sam, sad svoju decu imam,
Kojoj treba izgraditi dom srećan, siguran;
Žena od 30, moja deca brzo rastu,
Povezni smo vezama koje treba da traju;
U četrdesetoj, moji mladi sinovi su odrasli i otišli,
Ali uz mene, moj čovek se stara da ne patim;
U 50-oj, ponovo se dečica igraju oko mojih nogu,
Ponovo se družimo sa decom, voljeni moj i ja.

Tamni dani su nada mnom, moj suprug je mrtav,
Gledam u budućnost, stresam se od straha,
Jer moji mladi odgajaju svi sopstvene mlade,
A ja mislim na godine i ljubav koju sam poznavala;
Sad sam starica a priroda je okrutna –
Ovako se ruga čineći da osoba stara izgleda kao budala.

Telo je oronulo, gracioznosti i snage nestaje,
Tamo gde mi je nekad bilo srce, sad je kamen,
Ali unutar ove stare lešine, mlada devojka još obitava,
I iznova moje utučeno srce se nadima.

Sećam se radosti, sećam se bola,
I volim i živim život iznova,
Mislim na godine, toliko ih je malo – sada su sene,
I prihvatam živu istinu da ništa ne može da traje –
Otvorite zato oči, sestre, otvorite i pogledajte,
ne džangrizavu ženu, pogledajte bolje, sestre, vidite MENE!

Look Closer (Crabbit Old Woman)

What do you see, nurses, what do you see?
Are you thinking, when you look at me –
A crabby old woman, not very wise,
Uncertain of habit, with far-away eyes,
Who dribbles her food and makes no reply,
When you say in a loud voice — “I do wish you’d try.”

Who seems not to notice the things that you do,
And forever is losing a stocking or shoe,
Who unresisting or not, lets you do as you will,
With bathing and feeding, the long day to fill.
Is that what you’re thinking, is that what you see?
Then open your eyes, nurse, you’re looking at ME…
I’ll tell you who I am, as I sit here so still;
As I rise at your bidding, as I eat at your will.

I’m a small child of ten with a father and mother,
Brothers and sisters, who love one another,
A young girl of sixteen with wings on her feet.
Dreaming that soon now a lover she’ll meet;
A bride soon at twenty — my heart gives a leap,
Remembering the vows that I promised to keep;
At twenty-five now I have young of my own,
Who need me to build a secure, happy home;
A woman of thirty, my young now grow fast,
Bound to each other with ties that should last;
At forty, my young sons have grown and are gone,
But my man’s beside me to see I don’t mourn;
At fifty once more babies play ’round my knee,
Again we know children, my loved one and me.

Dark days are upon me, my husband is dead,
I look at the future, I shudder with dread,
For my young are all rearing young of their own,
And I think of the years and the love that I’ve known;
I’m an old woman now and nature is cruel –
‘Tis her jest to make old age look like a fool.

The body is crumbled, grace and vigor depart,
There is now a stone where once I had a heart,
But inside this old carcass a young girl still dwells,
And now and again my battered heart swells.

I remember the joys, I remember the pain,
And I’m loving and living life over again,
I think of the years, all too few — gone too fast,
And accept the stark fact that nothing can last –
So I open your eyes, nurses, open and see,
Not a crabby old woman, look closer, nurses — see ME!

Trejler za nagrađivani kratki film „What Do You See?“ rediteljke Amande Varing koji je snimljen po ovoj pesmi.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *